‘Ik pakte de telefoon op buiten de afgesloten deuren van de kraamafdeling. Vroeger trilde en brak mijn stem wanneer ik zei: “Hallo, ik ben de fotograaf van Now I Lay Me Down to Sleep.” De zenuwen en spanning namen het al over voordat ik überhaupt door die deuren was. Bijna anderhalf jaar later gebeurt dat niet meer. Nu zeg ik het met vertrouwen en kalmte. Zachtjes, maar met een duidelijk doel.
De deuren worden ontgrendeld en ik loop naar de balie van de verpleegkundigen. De verpleegkundigen zijn altijd zo dankbaar en vriendelijk dat ik ben gekomen. Ik knik nederig en bedank hen dat ze namens de familie contact met me hebben opgenomen. De verpleegkundige vertelt me meer over het gezin en over de kostbare baby die zojuist is overleden.
Soms zegt een verpleegkundige: “De baby was pas 22 weken oud en is al een behoorlijke tijd overleden.” Of: “De baby was voldragen en gisteren kwamen ze erachter dat er geen hartslag meer was.” En soms: “De baby ligt al dagen of weken op de neonatale intensive care en de ouders bereiden zich voor om de levensondersteuning te stoppen en afscheid te nemen.” Welke versie van hun verhaal het ook is, mijn hart zakt in mijn schoenen.
De verpleegkundige begeleidt me naar hun kamer. Vlak voordat ik naar binnen ga, probeer ik diep adem te halen door de brok in mijn keel. De kamer is stil, bijna volledig geluidloos, behalve het zachte gesprek tussen de familieleden. Verderop in de gang huilt een baby. Het geluid dringt heel zacht tot hun kamer door. Het is nauwelijks hoorbaar, maar voelt pijnlijk luid.
Het ziekenhuispersoneel doet zijn best om rouwende gezinnen in een kamer te plaatsen, weg van de geluiden van de kraamafdeling. Soms lukt dat en soms niet.
Ik steek mijn hand uit en open mijn hart voor de ouders. Ik stel mezelf voor, neem de praktische zaken door en pak mijn apparatuur uit. Ik ontmoet hun prachtige baby, houd het vast en praat ertegen. Ik behandel hun baby precies zoals ik mijn eigen kind zou behandelen.
Ondertussen beoordeel ik in gedachten hoeveel of hoe weinig ik de baby kan positioneren. Ik maak een plek klaar voor de portretten. Wanneer ik begin met het positioneren van de baby, vraag ik van wie het prachtige golvende haar komt, het kleine wipneusje of de lange teentjes.
Ik praat, maar niet te veel, zodat niemand zich overweldigd voelt. Ik werk voorzichtig en efficiënt en probeer niet langer te blijven dan nodig is. Ik doe mijn best om ieder detail vast te leggen — van het prachtige haar en de lange teentjes van de baby tot het herinneringsdoosje dat de familie straks door de deuren van het ziekenhuis naar buiten zal dragen, in plaats van hun baby.
Ik wikkel de baby opnieuw in een speciale deken die door het ziekenhuis is verstrekt. Een handgemaakte deken die is geschonken door een andere ouder die zelf een verlies heeft meegemaakt, ter nagedachtenis aan het kind dat zo wordt gemist.
Ik vraag de moeder of ze klaar is om haar baby vast te houden. Ze haalt diep adem en gaat zo rechtop mogelijk zitten, terwijl ze de laatste beetjes energie verzamelt die ze nog heeft.
Wanneer ik haar baby in haar armen leg, zijn we heel voorzichtig en bewegen we de baby zo min mogelijk. De baby voelt zo kwetsbaar en de moeder is voorzichtig om haar kind geen pijn te doen — net als ik.
Ik begin hen samen als gezin te fotograferen. Soms kiezen ouders ervoor deze foto’s niet te maken en soms willen ze helemaal niet aanwezig zijn terwijl ik foto’s maak, omdat het simpelweg te zwaar is om te verdragen.
Het is oneerlijk en helemaal niet zoals ze zich hun tijd met hun baby hadden voorgesteld. En zeker niet de newbornfoto’s die ze in gedachten hadden.
Wanneer de sluiter van mijn camera begint te klikken, beginnen hun tranen te stromen. De pijn en het besef van wat deze foto’s betekenen, dringen diep door. Niemand plant hiervoor. Niemand wil dit. Dit is een werkelijkheid waarvan ik zou willen dat geen enkele ouder die ooit hoefde te doorstaan.
En toch is juist deze werkelijkheid — tegenover immens verdriet en grote liefde staan — iets wat ik bewust kies om te doen. Ik kies ervoor omdat ik zelf weet hoe belangrijk het is. Ik heb ook aan de andere kant van de lens gestaan. Ik heb mijn eigen kind vastgehouden, wetende dat het de allerlaatste keer zou zijn.
Mijn zoon Silas stierf in 2014. Hij is de reden waarom de missie van Now I Lay Me Down to Sleep (NILMDTS) zo diep in mijn hart zit. De foto’s die we toen kregen, waren voor ons onbetaalbaar en we koesteren ze enorm.
Na iedere NILMDTS-sessie vertrek ik met een zwaar gevoel. Ik huil wanneer ik weer in mijn auto stap en naar huis rijd, naar mijn eigen gezin, dat de afgelopen jaren tijd heeft gehad om te helen.
Ik denk aan deze families en aan alle pijn die nog voor hen ligt. Want de moeilijkste momenten moeten nog komen. Hun verdriet eindigt niet wanneer ze het ziekenhuis verlaten of wanneer ze hun kind begraven. Hun rouw is pas begonnen, en de herinneringen die in mijn camera zijn vastgelegd, zijn onbetaalbaar en onvervangbaar.
Deze foto’s dragen zoveel pijn en verdriet. Maar bovenal dragen ze grote liefde en het bewijs dat hun kind heeft bestaan. Het bewijs dat hun kind zo geliefd en zo gewenst was. Het bewijs dat dit kleine leven ontzettend veel betekende.
Het werk dat wij als NILMDTS-fotografen doen, gaat veel verder dan de fotosessie zelf en de tijd die we besteden aan het bewerken van de beelden. Dit is het belangrijkste werk dat we doen. Het is onze tijd en liefde die we geven aan families die het ondenkbare meemaken.
Ik draag ieder van deze families nog lang nadat mijn werk klaar is dicht bij mijn hart. Ik herinner me iedere baby die ik heb gefotografeerd sinds ik met dit werk begon en ik zal ze nooit vergeten.
Boven mijn bureau hangt een mobiel die ik zelf heb gemaakt. Na iedere sessie kom ik thuis en voeg ik er een veertje aan toe. Het is mijn kleine manier om de baby’s die ik fotografeer te eren.
Het herinnert me er ook aan de pijn die ik uit deze sessies meedraag los te laten en me te richten op het goede van het geschenk dat we aan families geven. Om dit werk te kunnen blijven doen, moet ik de zwaarte ervan loslaten. Zo kan ik er zijn voor de volgende familie die mij nodig heeft.
Ik deel nooit foto’s van deze sessies, omdat het niet aan mij is om dat te doen. Deze beelden zijn heilig en persoonlijk voor de families. Maar ik heb toestemming gekregen om enkele foto’s te delen van de lieve baby Hazel.
Hazel werd in juni 2018 geboren en wordt enorm gemist. Op haar verjaardag was ze omringd door veel familieleden en ik ben nog steeds diep geraakt door de hoeveelheid liefde en steun die ik die dag zag.
Hazels moeder deelde een foto met me van haar rustplaats. Op de gedenksteen staan haar naam en geboortedatum prachtig vermeld, met de woorden: ‘Een moment in onze armen… een leven lang in onze harten.’
In het midden staat een foto van Hazels mooie kleine voetjes, omsloten door de handen van haar moeder en vader. Een foto die ik tijdens hun NILMDTS-sessie heb gemaakt.
Toen ik dit zag, werd ik er opnieuw aan herinnerd hoe belangrijk ons werk is en waarom we deze families bijstaan. Er zijn voor rouwende families geeft ons leven en ons werk een enorm gevoel van betekenis en eer.
Het doet me altijd verdriet om families in deze situatie te zien en ik zou zo graag willen dat ik de dingen kon veranderen. Tegelijkertijd is mijn hart gevuld met liefde en dankbaarheid voor hen, omdat ze mij toestaan getuige te zijn van en vast te leggen wat de grootste liefde is die er bestaat.
Ik ben hen ontzettend dankbaar dat ze mij toestaan niet alleen hun kind, maar ook mijn eigen kind te eren.’
